Oyun ve Teknoloji Şirketleri İçin Ticaret Bakanlığı Dijital İhracat Teşvikleri Nelerdir?
Oyun ve teknoloji şirketleri, Ticaret Bakanlığı’nın 5447 sayılı Bilişim Sektörü İhracat Destekleri Hakkında Kararı kapsamında devlet teşviklerinden yararlanabilir. Bu teşvikler; yurt dışı pazarlama ve reklam (UA) giderlerinin, Steam/Apple/Google gibi platformlara ödenen komisyonların, yazılım geliştirici personel maaşlarının ve yurt dışı fuar katılımlarının genellikle %50 ila %60 oranında nakit olarak şirkete geri ödenmesi şeklinde işler. Başvurular Hizmet İhracatçıları Birliği (HİB) ve Destek Yönetim Sistemi (DYS) üzerinden yürütülür.
Türkiye’de oyun geliştirme, yazılım ve bilişim sektörü, ülkeye döviz kazandırıcı hizmetler kapsamında devlet tarafından en güçlü şekilde desteklenen alanların başında gelir. Bir oyun stüdyosu kurduğunuzda veya teknoloji girişiminizi (startup) global pazara açtığınızda, personel maliyetlerinden reklamlara, uygulama mağazası komisyonlarından donanım alımlarına kadar birçok gideriniz Ticaret Bakanlığı tarafından finanse edilebilir.
Bu rehberde, global pazarı hedefleyen oyun stüdyolarının ve teknoloji girişimlerinin yararlanabileceği dijital ihracat teşviklerini, başvuru şartlarını ve idari süreçlerdeki hukuki sınırları detaylıca inceleyeceğiz.
1. Dijital İhracat Teşviklerinin Hukuki Dayanağı Nedir?
Bilişim sektörüne yönelik devlet destekleri, 2022 yılında yürürlüğe giren ve sektöre özel olarak hazırlanan 5447 sayılı Bilişim Sektörü İhracat Destekleri Hakkında Karar ile düzenlenmektedir.
Bu kararın temel amacı, Türkiye'de üretilen bilişim hizmetlerinin (oyun, yazılım, animasyon, siber güvenlik, yapay zeka vb.) yurt dışına satılarak ülkeye döviz girdisi sağlanmasıdır. Sistem "önce harca, sonra geri al" (reimbursement) mantığıyla çalışır. Şirket harcamayı yapar, faturasını ve ödeme belgesini sunar; inceleme sonrası destek oranı kadar tutar şirketin banka hesabına yatırılır.
2. Kimler Başvurabilir? (Temel Şartlar)
Teşviklerden yararlanabilmek için her bilişim şirketinin sağlaması gereken temel idari şartlar şunlardır:
Şirket Türü: Başvuran kurumun Türkiye'de kurulu bir sermaye şirketi (Limited Şirket veya Anonim Şirket) olması zorunludur. Şahıs şirketleri (gerçek kişi tacirler) bu desteklerden doğrudan faydalanamaz.
NACE Kodu: Şirketin ana faaliyet kodunun (NACE) yazılım, oyun geliştirme veya bilişim teknolojileri ile ilgili olması gerekir (Örn: 62.01.01 - Bilgisayar programlama faaliyetleri).
İhracat Odağı: Geliştirilen oyunun veya yazılımın yabancı dilde olması ve yurt dışına (yabancı kullanıcılara) satılıyor olması şarttır. Yalnızca Türkiye pazarına yönelik oyunlar desteklenmez.
Marka Tescili: Desteklenecek ürünün veya stüdyonun adının Türk Patent ve Marka Kurumu veya uluslararası merciler (WIPO vb.) nezdinde tescilli olması (veya en azından başvurusunun yapılmış olması) çoğu destek kalemi için bir ön şarttır.
3. Oyun ve Yazılım Stüdyolarına Sunulan En Önemli 5 Teşvik Kalemi
Bakanlık, ürünün geliştirilmesinden pazarlanmasına kadar olan döngüde birçok farklı kalemi destekler. En çok kullanılan ve stüdyolara can suyu olan destekler şunlardır:
A. Yazılım ve Oyun Geliştirici Personel Desteği
Stüdyonuzda bordrolu olarak çalışan yazılımcı, 3D artist, UI/UX tasarımcı veya oyun geliştiricilerin brüt maaşlarının belirli bir oranı desteklenir.
Oran: Genellikle %50 (hedef ülkelerde veya özel durumlarda artabilir).
Kapsam: İdari personel veya muhasebeci değil, doğrudan ürünü geliştiren teknik personelin maaşı kapsama alınır. Şirket başına sınırlı sayıda personel için uygulanır.
B. Pazarlama ve Reklam Desteği (User Acquisition - UA)
Global pazarda oyunun kullanıcıya ulaşması için yapılan en büyük harcama reklamlardır.
Neler Desteklenir? Meta (Facebook/Instagram), Google Ads, TikTok, Unity Ads, AppLovin gibi platformlarda yurt dışı IP'lerine yönelik yapılan reklam harcamaları.
Şart: Reklamın Türkiye'deki kullanıcılara gösterilmemiş olması (harcamanın sadece yurt dışı gösterimleri) gerekir.
C. Uygulama Mağazası Komisyon Desteği
Mobil oyunlarda Apple App Store ve Google Play Store, PC oyunlarında ise Steam ve Epic Games gibi platformlar gelir üzerinden %15 ila %30 arasında komisyon kesmektedir.
İşleyiş: Bu kesilen komisyon tutarlarının %50'si belirli bir üst limite kadar Ticaret Bakanlığı tarafından stüdyoya geri ödenir. Bu destek, stüdyonun kar marjını doğrudan ve ciddi oranda artıran en değerli kalemlerden biridir.
D. Yurt Dışı Fuar ve Etkinlik Katılım Desteği
Gamescom, GDC (Game Developers Conference) veya Tokyo Game Show gibi uluslararası etkinliklere stüdyo olarak katılmanız durumunda ortaya çıkan masraflar desteklenir.
Neler Dahildir? Fuar katılım bedeli, stand kiralama, tasarım giderleri ve stüdyoyu temsilen katılan en fazla 2 personelin uçak (ekonomi sınıfı) ulaşım bedelleri destek kapsamındadır.
E. Yazılım, Donanım ve Kiralama Desteği (Pazara Giriş)
Oyun geliştirmek için ihtiyaç duyulan oyun motoru lisansları (Unreal Engine, Unity), bulut sunucu hizmetleri (AWS, Google Cloud) ve analiz araçlarının (Sensor Tower, App Annie) üyelik ve kiralama bedelleri teşvik kapsamındadır.
4. Teşvik Başvuru Sürecinde Sık Yapılan Hukuki ve İdari Hatalar
Teşvik mekanizması hukuki ve bürokratik kurallara sıkı sıkıya bağlıdır. Birçok stüdyo harcama yapmasına rağmen prosedürel hatalar nedeniyle ödeme alamaz.
| Sık Yapılan Hata | Hukuki ve İdari Doğrusu |
| Banka Ödemesi Uyumsuzluğu | Faturalar ve ödemeler mutlaka şirketin resmi banka hesabından yapılmalıdır. Şirket ortağının şahsi kredi kartıyla yapılan veya kripto para ile yapılan ödemeler kabul edilmez. |
| Marka Tescili Eksikliği | Reklamını yaptığınız oyunun marka tescili, reklamın yayınlandığı tarihte mevcut değilse (veya başvuru aşamasında değilse) o reklam giderleri desteklenmez. |
| Döviz Getirme Belgesi (İBKB) | Devlet ihracat desteği verirken, yurt dışından kazanılan dövizin Türkiye'deki bankalara getirilmesini ister. Hakedişin alınabilmesi için dövizin ülkeye girdiğinin banka onayıyla ispatlanması gerekir. |
| Yanlış Sözleşme Türleri | Personel desteği alırken, serbest çalışanlara (freelancer) kesilen gider pusulaları desteklenmez; personelin mutlaka şirketin SGK bordrosunda (hizmet akdi ile) çalışıyor olması gerekir. |
5. Destek Yönetim Sistemi (DYS) ve Başvuru Adımları
Teşvik başvuru süreçleri fiziksel evrakla değil, tamamen elektronik ortamda yürütülür.
DYS Kaydı: Şirketin Ticaret Bakanlığı Destek Yönetim Sistemi'ne (DYS) MERSİS bilgileriyle kaydedilmesi gerekir. Bu kayıt işlemi şirketi temsile yetkili kişi veya resmi vekili tarafından elektronik imzayla (e-imza) yapılır.
HİB Üyeliği: Hizmet İhracatçıları Birliği'ne (HİB) üye olunmalıdır. Başvuru dosyaları doğrudan Bakanlığa değil, inceleyici kurum sıfatıyla HİB'e sunulur.
Ön Onay ve Harcama: Bazı destek türleri (örneğin donanım alımları) harcama yapılmadan önce Bakanlık/Birlik ön onayı gerektirir.
İbraz: Harcama yapıldıktan sonra fatura, banka dekontu ve harcamayı kanıtlayıcı belgeler (örn: reklamların panellerden alınan ekran görüntüleri) DYS sistemine yüklenir.
Sıkça Sorulan Sorular (FAQ)
1. Hangi şirket türleri teşviklere başvurabilir?
Yalnızca Türkiye'de kurulmuş olan sermaye şirketleri (Limited veya Anonim Şirket) başvurabilir. Şahıs şirketleri veya adi ortaklıklar başvuru yapamaz.
2. Şahıs şirketi iken yaptığım harcamaları sonradan Limited Şirket kurarsam geri alabilir miyim?
Hayır. Harcamanın yapıldığı tarihte faturanın doğrudan sermaye şirketine kesilmiş olması ve ödemenin bu şirketin hesabından yapılması gerekir.
3. Destek oranı genellikle yüzde kaçtır?
Destek kalemine ve hedef ülkelere göre değişmekle birlikte, bilişim ihracatı destekleri genellikle harcamanın %50'si ila %60'ı oranında geri ödeme şeklinde uygulanır. (Limitler yıllık olarak güncellenir).
4. Teşviklerden yararlanmak için marka tescili zorunlu mu?
Özellikle pazarlama, reklam ve komisyon desteklerinde desteklenecek ürünün adının veya stüdyo markasının tescilli (veya en azından tescil başvurusunun yapılmış) olması kural olarak zorunludur.
5. Steam'e ödenen komisyonlar destek kapsamında mı?
Evet. İhracat (yurt dışı satışı) niteliği taşıyan Steam satışlarından Steam'in kestiği %30'luk komisyon bedelinin ilgili kısmı, platform komisyon desteği kapsamında şirkete geri ödenebilir.
6. Apple ve Google Play kesintileri geri alınabilir mi?
Evet. Uygulama mağazalarının mobil oyun gelirlerinizden kestiği hizmet bedelleri/komisyonlar teşvik kapsamındadır.
7. Personel maaş desteği kimleri kapsar?
Doğrudan oyun veya yazılım geliştirme sürecinde yer alan yazılımcı, sistem mimarı, arayüz tasarımcısı (UI/UX), 3D sanatçısı gibi teknik ve yaratıcı personeli kapsar. Muhasebe veya idari işler personeli kapsama girmez.
8. Yabancı uyruklu personelin maaşı desteklenir mi?
Evet, Türkiye'de yasal çalışma izni ile şirketinizin SGK bordrosunda çalışan yabancı uyruklu teknik personelin maaşı da destek kapsamında değerlendirilir.
9. Destek Yönetim Sistemi (DYS) nedir?
Ticaret Bakanlığı'nın, ihracat destek başvurularının kağıtsız ortamda, elektronik imza (e-imza) ile yapıldığı ve incelendiği merkezi otomasyon sistemidir.
10. Fuar katılım desteklerinde uçak bileti karşılanır mı?
Evet. Şirketi temsilen fuara katılan en fazla iki personelin gidiş-dönüş ekonomi sınıfı uçak biletleri desteklenir. Konaklama masrafları genellikle kapsam dışındadır.
11. YouTube veya Meta reklamları (UA) desteklenir mi?
Evet. Oyunun yurt dışındaki kullanıcılara indirtilmesi veya satılması amacıyla yapılan performans pazarlama (User Acquisition) giderleri pazarlama desteği altındadır.
12. Oyun henüz yayınlanmadan destek alınabilir mi?
Personel maaş destekleri veya yazılım/donanım lisans destekleri oyun geliştirme sürecinde alınabilir. Ancak reklam ve komisyon destekleri için ürünün piyasaya çıkmış ve faturalandırılabilir aşamada olması gerekir.
13. Türkiye içinde yapılan reklamlar desteklenir mi?
Hayır. İhracat desteği olduğu için reklamların IP hedeflemesinin Türkiye dışındaki ülkeler olması ve döviz kazandırıcı bir eylem olması zorunludur.
14. Oyunun gelirini Türkiye'ye getirmek zorunlu mu?
Evet. Devlet size döviz kazandırdığınız için destek vermektedir. Satıştan elde edilen dövizin Türkiye'deki şirket hesabına getirilmesi mevzuatsal bir gerekliliktir.
15. Başvurular doğrudan Ticaret Bakanlığı'na mı yapılır?
Hayır. DYS üzerinden yapılan başvurular, şirketin üyesi olduğu ilgili İhracatçı Birliği (genellikle Hizmet İhracatçıları Birliği - HİB) uzmanları tarafından incelenir.
