Blog
Hukuk, ticaret, bilişim ve startup alanlarında güncel değerlendirmeler ve pratik bilgiler.
Teknoloji girişimleri ve startup'lar için Venture Studio, Kuluçka Merkezleri ve Hızlandırıcı programlarla yapılacak sözleşmelerde hisse yapısı (cap table), IP devri ve yönetim haklarına dair kritik hukuki uyarılar.
Oyun geliştirme süreçlerinde kullanılan yapay zeka (Midjourney, ChatGPT vb.) çıktılarının telif hakkı sahipliği, AB Yapay Zeka Yasası (AI Act) ve fikri mülkiyet hukuku çerçevesindeki riskler.
Oyun geliştiricileri ve indie stüdyolar için yayıncı (publisher) sözleşmelerinde fikri mülkiyet (IP), gelir paylaşımı ve fesih haklarına dair dikkat edilmesi gereken hayati hukuki süreçler.
Küresel pazarda büyümek isteyen teknoloji şirketleri; hukuki altyapı ile devlet teşviki yönetimini mutlaka entegre (bütünleşik) olarak yürütmelidir. Şirketin sermaye yapısı (A.Ş./Ltd.) ve NACE kodu Ticaret Bakanlığı desteklerine uyumlu olmalı, fikri mülkiyet (IP) hakları şahıslardan şirkete devredilerek yurt içinde tutulmalı, B2B sözleşmelerinde teşvik kayıplarına yol açacak "IP Devri (Assignment)" maddelerinden kaçınılmalı ve tüm yurt dışı harcamalar (reklam, komisyon, sunucu) yasal belgelendirme standartlarına oturtulmalıdır. Bu kurgu, şirketin operasyonel maliyetlerini devlet destekleriyle minimize ederken yatırım (VC) alabilirliğini maksimize eder.
Yatırım turuna çıkmadan önce şirketinizin hukuki olarak hazır olması için; "Data Room" (Veri Odası) adı verilen dijital arşivinizin eksiksiz olması, Cap Table (Sermaye Tablosu) yapınızda ölü hisselerin (dead equity) bulunmaması, fikri mülkiyetin (IP) kuruculardan ve çalışanlardan tamamen şirkete devredilmiş olması, KVKK/GDPR uyumunun sağlanmış olması ve tüm geçmiş vergi/SGK yükümlülüklerinin temizlenmiş olması gerekir. Hukuki Check-Up sürecini yatırımcı gelmeden önce kendi içinizde (Vendor Due Diligence) tamamlamak, şirket değerlemenizin (valuation) düşmesini ve anlaşmanın iptal olmasını engeller.
Oyun ve teknoloji startuplarının Ticaret Bakanlığı ihracat teşviklerini (5447 sayılı Karar) kaçırmasının temel nedeni, "hukuk" ve "finans" süreçlerini birbirinden kopuk (silo mantığıyla) yönetmeleridir. Şahıs şirketi statüsünde kalınması, hatalı NACE kodu seçimi, oyunun fikri mülkiyetinin (IP) yayıncı sözleşmeleriyle yurt dışına devredilmesi, reklam harcamaları öncesinde marka tescil başvurusunun yapılmaması ve yurt dışından gelen gelirin İBKB (Döviz Alım Belgesi) ile resmileştirilmemesi, milyonlarca liralık nakit teşviklerin kalıcı olarak yanmasına yol açan en ölümcül hukuki ve operasyonel hatalardır.
Telif hakkı, hukuken eseri yarattığınız an kendiliğinden doğar; bunun için devlete veya notere para ödemenize gerek yoktur. Sıfır bütçeyle IP koruması sağlamak için; kodlarınızı ve tasarımlarınızı dijital zaman damgası (GitHub commitleri, e-posta logları, KEP sistemi) ile kayıt altına almalı, B2B vitrin platformlarında oyununuzu sergilerken sadece derlenmiş (build) sürümleri paylaşmalı ve ekip üyeleriyle aranızda bedelsiz, basit ama net yazılı mutabakatlar (e-posta veya mesaj yoluyla bile olsa) kurmalısınız. Marka tesciline bütçeniz yoksa, "Önceki Kullanım Hakkı"nı kazanmak için oyununuzun adını geliştirici günlüklerinde (devlog) olabildiğince erken ve kamuya açık şekilde kullanmalısınız.
B2B SaaS sözleşmelerinde müşteriyi kaçırmadan şirketinizi korumak için; "Sorumluluk Sınırı"nı (Limitation of Liability) son 12 aylık abonelik bedeliyle sabitlemeli, sunucu kesintilerinde (SLA ihlalleri) nakit iade yerine "Hizmet Kredisi" (Service Credit) sunmalı, fiyat artışlarını enflasyon (TÜFE) + makul bir oranla şeffaf bir çerçeveye oturtmalı ve müşterinin verisi (Customer Data) ile sizin çekirdek teknolojiniz (IP) arasındaki mülkiyet çizgisini net bir şekilde ayırmalısınız. Adil (balanced) bir sözleşme, satış sürecini hızlandıran en güçlü araçtır.
Yazılımcıların açık kaynak kod kullanırken yaptığı en büyük hata, "bulaşıcı" (Copyleft - örn: GPL) lisanslar ile "izin verici" (Permissive - örn: MIT) lisanslar arasındaki hukuki farkı gözden kaçırmasıdır. Açık kaynak kodlar ücretsizdir ancak lisanssız değildir. MIT ve Apache 2.0 ticari kullanım için en güvenli seçeneklerken; GPL lisanslı bir kodu kapalı kaynak (ticari) projenize entegre ederseniz, kendi yazdığınız tüm özgün kodları da ücretsiz ve açık kaynak olarak kamuya sunmak zorunda kalırsınız. Bu riski yönetmek için şirketlerin "Açık Kaynak Kullanım Politikası" oluşturması ve düzenli lisans denetimi (audit) yapması şarttır.
